Chủ nhật, ngày 21/04/2019 01:07:18 ĐT:(08) 3932 0692 - 3932 1636 - Fax: (08) 3932 5247 Email: hoiluatgiatvpl@gmail.com

Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia Nhiều ý kiến trái chiều


Cập nhật: 9h55' ngày 11/04/2019


08:29 | 11/04/2019
Nếu được ban hành, dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia đã trả lời được những câu hỏi từ thực tiễn - là băn khoăn lớn của nhiều chuyên gia, nhà quản lý và cả những người hoạt động trong lĩnh vực xây dựng luật.

Định nghĩa chưa chính xác

Khoản 1, Điều 2 dự thảo định nghĩa: “1. Rượu là đồ uống có cồn thực phẩm, được sản xuất từ quá trình lên men (có hoặc không chưng cất) từ một hoặc hỗn hợp của các loại nguyên liệu: Tinh bột của các loại ngũ cốc, dịch đường của cây, hoa quả hoặc là đồ uống được pha chế từ cồn thực phẩm”. Theo nhiều chuyên gia thực phẩm thì tên gọi “rượu, bia” không bao hàm được hết các loại đồ uống có cồn vì rượu, bia là đồ uống có cồn nhưng đồ uống có cồn không phải chỉ có rượu, bia.

Thực tế liên quan đến khái niệm rượu, bia, Khoản 1, Điều 3, Nghị định 105/2017/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh rượu đã định nghĩa: Rượu là đồ uống có cồn thực phẩm, được sản xuất từ quá trình lên men (có hoặc không chưng cất) từ tinh bột của các loại ngũ cốc, dịch đường của cây và hoa quả hoặc được pha chế từ cồn thực phẩm (Ethanol). Rượu không bao gồm: Bia các loại; nước trái cây lên men các loại có độ cồn dưới 5% theo thể tích.

Thay vì thêm các rào cản có tính kỹ thuật thì nên xây dựng luật theo hướng giáo dục tiêu thụ có trách nhiệm, nhất là đối với thanh thiếu niên.

Tổng Giám đốc Công ty Pernod Ricard Việt Nam Patrick Castanier

Phó Chủ tịch, Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam Nguyễn Tiến Vỵ cho rằng, định nghĩa này chưa chính xác, nhất là sau này cơ quan soạn thảo còn đưa ra các khái niệm rượu, rượu thủ công dưới 3 độ cồn, rượu thủ công trên 3 độ cồn là không phù hợp với thực tế Việt Nam cũng như thông lệ quốc tế. Chỉ cần dùng một khái niệm chung là đồ uống có cồn gồm rượu, bia và đồ uống có cồn khác là bao trùm hết các loại đồ uống có cồn và sau này có thể phân chia thành các loại: Dưới 5,5 độ cồn; từ 5,5 độ cồn đến dưới 15 độ cồn và trên 15 độ cồn để có các quy định cho phù hợp như quy định về phân chia độ cồn liên quan đến quảng cáo. Từ lập luận trên, ông Vỵ đề xuất, sửa lại tên luật là Luật Kiểm soát đồ uống có cồn như thông lệ của một số quốc gia đã ban hành luật. Tên gọi này vừa bao trùm hết các sản phẩm đồ uống có cồn. Phạm vi điều chỉnh cũng được mở rộng hơn bao gồm kiểm soát việc sản xuất kinh doanh của các tổ chức cá nhân sản xuất kinh doanh, kiểm soát việc sử dụng đồ uống có cồn của người tiêu dùng, kiểm soát được cả các cơ quan thực thi pháp luật và như vậy sẽ dễ dàng đạt được mục tiêu phòng, chống tác hại của việc sử dụng đồ uống có cồn ở mức có hại như khuyến cáo của Tổ chức y tế thế giới.

Góp ý vào dự thảo, Giám đốc Ngoại vụ cấp cao, Công ty TNHH Nhà máy Bia Heniken Việt Nam Matt Wilson cho rằng, theo định nghĩa của dự thảo thì “rượu, bia” được giải thích dựa vào thành phần, chứ không căn cứ vào độ cồn có trong sản phẩm. Để phù hợp với thông lệ xây dựng pháp luật quốc tế, dự thảo cần có một quy định về đồ uống có cồn dưới 0.5 độ thì không thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật này để khuyến khích những doanh nghiệp sản xuất các loại sản phẩm này cung cấp cho người tiêu dùng nhiều sự lựa chọn. Đồng thời, dự thảo nên tập trung vào giảm tiêu thụ rượu, bia “có hại” - không giảm tiêu thụ rượu, bia một cách chung chung. Bia được tiêu thụ ở mức độ vừa phải sẽ không gây hại và nếu luật chỉ tập trung giảm tiêu thụ bia nói chung sẽ có tác động tiêu cực đến người tiêu dùng có trách nhiệm cũng như các doanh nghiệp kinh doanh hợp pháp.

Chỉ có tác hại khi lạm dụng

Dự thảo này khi được ban hành có kiểm soát được việc sử dụng rượu, bia của người tiêu dùng không là băn khoăn của rất nhiều đại biểu dự Hội nghị khu vực phía Bắc lấy ý kiến đối với dự án Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia do Ủy ban Về các vấn đề xã hội tổ chức. Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, vấn đề quan trọng nhất của dự thảo này nên đặt ra là hướng dẫn người tiêu dùng sử dụng như thế nào cho phù hợp, không lạm dụng rượu bia, từ đó góp phần điều chỉnh hành vi của người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm gì cho an toàn…

Rà soát các đề xuất tại dự thảo có thể thấy đa phần các quy định chỉ tập trung vào hạn chế nguồn cung. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Đặng Thuần Phong cho rằng, dự thảo chưa thể hiện được thông điệp để góp phần thay đổi nhận thức hành vi con người trong sử dụng rượu, bia. Thời gian qua, chúng ta đã không quản lý được tình trạng rượu giả, lậu, rượu không bảo đảm an toàn thực phẩm… Vậy, trong dự thảo có cần thiết phải xây dựng cơ chế khuyến khích người dân đăng ký khi sản xuất rượu thủ công và trách nhiệm của chính quyền địa phương trong vấn đề này như thế nào?

Theo báo cáo của Bộ Y tế, đến nay có 33 văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến rượu, bia, gồm 12 luật, 9 nghị định, nghị quyết của Chính phủ, 3 quyết định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ và 9 quyết định, chỉ thị, thông tư của bộ trưởng, trong đó có các luật như Luật Thương mại, Luật Quảng cáo, Luật Đầu tư, Luật An toàn thực phẩm, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, Luật Xử lý vi phạm hành chính… Tuy nhiên, cho đến nay chưa có một tổng kết đánh giá nào về quá trình tổ chức thực hiện các văn bản trên như thế nào. Ngay cả việc thực hiện Quyết định số 244/QĐ-TTg ngày 12.2.2014 của Thủ tướng Chính phủ về chính sách quốc gia phòng, chống tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn đến năm 2020 cũng chưa được sơ kết quá trình thực hiện để từ đó cung cấp cho người ban hành chính sách một bức tranh tổng thể về quá trình thực hiện văn bản trong lĩnh vực liên quan. Điều đáng lưu ý, ngay cả các nghiên cứu về thực trạng và hậu quả của sử dụng rượu bia; kết quả nghiên cứu tiêu dùng rượu tự nấu… cũng chỉ nhìn nhận ở khía cạnh tác hại của rượu, bia, chưa có một nghiên cứu toàn diện ở các khía cạnh kinh tế, văn hóa, xã hội… Tất cả những yếu tố trên đã ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình góp ý vào dự thảo của các đối tượng liên quan.

Có thể thấy, để bảo đảm tính khả thi của dự thảo, cần nghiên cứu toàn diện vấn đề này, không chỉ ở khía cạnh kinh tế - xã hội, lịch sử, mà còn ở khía cạnh văn hóa, thói quen. Chẳng hạn khi đề cập đến tác hại của rượu bia đối với kinh tế - xã hội, cũng như sức khỏe của con người, cần phải thấy rằng, không phải chỉ rượu, bia mới có những tác hại. Vậy tại sao các nước sử dụng nhiều rượu, bia vẫn phát triển?

Đại diện Sabeco cho rằng, sở dĩ đến thời điểm này dự thảo vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều là do mỗi người có một cách tiếp cận khác nhau. Rượu, bia chỉ có thể gây hại khi người sử dụng lạm dụng - nếu tiếp cận vấn đề ở khía cạnh này thì sẽ bớt “khắt khe” với ngành rượu, bia và chỉ tập trung cho những quy định “phòng, chống sự lạm dụng”.

Trong quá trình thảo luận tại QH, nhiều ý kiến cho rằng, nếu chỉ “chăm bẵm” vào lợi ích kinh tế, sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân; còn nếu lo cho sức khỏe thì ảnh hưởng đến sự phát triển của kinh tế - xã hội. Chính vì thế dự thảo phải bảo đảm sự hài hòa giữa lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội 
Đặng Thuần Phong

Phạm Hải - Đức Kiên

tin cùng chuyên mục

 
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Có thể trình nhiều phương án sửa đổi Hiến pháp(16-05-2013)
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Có thể trình nhiều phương án sửa đổi Hiến pháp(16-05-2013)
  • Chủ tịch Quốc hội: Lạm phát “quá tốt” do điều hành dở(15-05-2013)
  • Đừng để bị chi phối khi bỏ phiếu(13-05-2013)
  • Bỏ phiếu tín nhiệm 49 lãnh đạo cao cấp(13-05-2013)
  • Cán bộ cao cấp cần tiêu chuẩn gì?(11-05-2013)
  • Từ thực tiễn cuộc sống đến việc sửa đổi Luật Đất đai – Bài 4: Chưa bịt kín các kẽ hở của Luật 2003(09-05-2013)
  • Sẽ lập tòa án hiến pháp?(08-05-2013)
  • Báo chí và cơ quan điều tra có những kênh điều tra riêng(07-05-2013)
  • 30 ngàn tỷ nên dành giải cứu người nghèo(07-05-2013)
  • “Đề xuất của Bộ Công an sẽ dấy lên sự lo ngại trong dân”(07-05-2013)
  • Đề xuất sửa Điều 7 Luật Báo chí: Chỉ nên giao quyền cho một cơ quan(07-05-2013)
  • Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: Phóng viên điều tra sẽ bị “vặt bớt tay chân”(05-05-2013)
  • Hội đồng Hiến pháp – lựa chọn chính trị an toàn?(04-05-2013)
  • Đề xuất “C.A có quyền yêu cầu báo chí tiết lộ nguồn tin” bị phản ứng(04-05-2013)
  • Lựa chọn tên nước không thể chỉ bằng tình cảm(03-05-2013)
  • ‘Một m2 đất lúa chuyển đổi cũng phải xin Thủ tướng’(26-04-2013)
  • Từ thực tiễn cuộc sống đến việc sửa đổi Luật đất đai – Bài 3: Muôn hình vạn trạng tham nhũng tập thể trong quản lý đất đai(24-04-2013)
  • Lấy phiếu tín nhiệm: Đừng để ‘hòa cả làng’(23-04-2013)
  • Đã đến lúc cần giáo dục liêm sỉ(23-04-2013)