Thứ ba, ngày 13/11/2018 11:21:59 ĐT:(08) 3932 0692 - 3932 1636 - Fax: (08) 3932 5247 Email: hoiluatgiatvpl@gmail.com

Phòng, chống tham nhũng khu vực ngoài nhà nước Chặt chẽ điều kiện thanh tra


Cập nhật: 5h32' ngày 11/09/2018


07:42 | 10/09/2018
Dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) được trình UBTVQH cho ý kiến hôm nay, 10.9, tiếp tục tiếp thu, chỉnh lý các quy định liên quan đến phòng, chống tham nhũng (PCTN) khu vực ngoài nhà nước. Tuy nhiên, để vừa bảo đảm yêu cầu PCTN hiệu quả, vừa không ảnh hưởng đến sự phát triển kinh doanh của doanh nghiệp, nhiều ý kiến cho rằng, dự thảo Luật cần quy định chặt chẽ hơn các điều kiện để cơ quan thanh tra tiến hành thanh tra việc thực hiện pháp luật PCTN đối với khu vực tư.

Nguy cơ nhũng nhiễu doanh nghiệp?

Nhà nước luôn mong muốn và có chính sách để bảo vệ, duy trì tính đúng đắn trong hoạt động của khu vực ngoài nhà nước (khu vực tư). Về phía các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế khu vực tư, nhà đầu tư, người gửi tiền, người lao động… cũng mong muốn có cơ chế kiểm soát, không để xảy ra tình trạng những cá nhân được họ tin tưởng lại lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi, làm phương hại đến lợi ích chung của tổ chức, tập thể.

Việc mở rộng PCTN ra khu vực tư trong dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) là cần thiết. Nhiều ý kiến cũng ủng hộ các quy định về phòng ngừa tham nhũng trong khu vực tư và hoạt động thanh tra việc thực hiện pháp luật về PCTN đối với khu vực tư như dự thảo Luật. Theo đó, đối tượng thanh tra không phải là toàn bộ khu vực tư mà chỉ bao gồm một số doanh nghiệp là công ty đại chúng, tổ chức tín dụng, một số tổ chức xã hội có quy mô hoạt động tương đối lớn do Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ hoặc Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định thành lập hoặc phê duyệt điều lệ, đồng thời có huy động các khoản đóng góp của nhân dân để hoạt động từ thiện. Chủ thể tiến hành hoạt động thanh tra việc thực hiện quy định của pháp luật PCTN đối với khu vực tư là Thanh tra Chính phủ, thanh tra bộ và thanh tra tỉnh.

Toàn cảnh Hội thảo quy định của dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) về phòng, chống tham nhũng trong khu vực tư
Ảnh: Hà An

Tuy nhiên, từ góc nhìn khác, Trưởng Ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Đậu Anh Tuấn cho rằng, dự thảo Luật dường như vẫn đang lấy chuẩn mực PCTN của khu vực công để điều chỉnh cho khu vực tư. Ví dụ, dự thảo Luật giao cho doanh nghiệp tự ban hành quy định về PCTN. Cơ quan thanh tra các cấp sẽ tiến hành thanh tra doanh nghiệp về việc này. Câu hỏi đặt ra là, cơ quan thanh tra sẽ dựa vào đâu để kết luận quy định do doanh nghiệp ban hành là phù hợp hay không phù hợp với Luật Phòng, chống tham nhũng? Theo ông Đậu Anh Tuấn, cách quy định lỏng lẻo, không rõ ràng như dự thảo Luật sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhũng nhiễu doanh nghiệp. Nhấn mạnh, PCTN trong khu vực tư là cần thiết nhưng ông Đậu Anh Tuấn đặt vấn đề, liệu có nên cho phép cơ quan thực thi pháp luật có thể dễ dàng can thiệp vào hoạt động của doanh nghiệp với mục tiêu PCTN hay không?

Gần 30 năm nghiên cứu pháp luật về PCTN, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp của UBTVQH Nguyễn Đình Quyền cho rằng, ở nước ngoài, việc xác minh tài sản có sự kết nối của cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và trong hệ thống cơ sở dữ liệu chung. Còn ở Việt Nam giao cho cơ quan thanh tra thực thi nhiệm vụ này. Tuy nhiên, theo nguyên Viện trưởng Nguyễn Đình Quyền “thanh tra với khu vực tư là cả một câu chuyện. Đây là điều vô cùng lo ngại”. Mặt khác, theo TS. Tô Văn Hòa, Trưởng khoa Hành chính, Trường Đại học Luật Hà Nội, Luật Thanh tra cho phép thanh tra can thiệp rất rộng vào hoạt động của các chủ thể. Nếu mở rộng phạm vi thanh tra, có thể cản trở quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp.

Ai kiểm soát cơ quan thanh tra?

Lạm dụng thanh tra để làm khó doanh nghiệp không còn là chuyện cá biệt. ĐBQH Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) nêu dẫn chứng, một doanh nghiệp trong 20 ngày phải tiếp 7 đoàn thanh tra, kiểm tra. Vậy trong dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi), ai kiểm soát hoạt động của thanh tra? Câu hỏi của ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy cũng là băn khoăn của nhiều ĐBQH và cử tri, đặc biệt là doanh nghiệp.

Về nguyên tắc, khi giao quyền cho chủ thể nào thì phải có cơ chế để kiểm soát, tránh việc lạm quyền. Cơ quan thanh tra cũng không phải là ngoại lệ. ĐB Nguyễn Thị Kim Thúy chỉ rõ, chúng ta không được chủ quan trong việc ngăn chặn, phòng ngừa lực lượng phòng, chống tham nhũng nhưng lại có hành vi tham nhũng. Nhiều ý kiến cho rằng, dự thảo Luật phải có quy định để kiểm soát được hoạt động của cơ quan thanh tra khi thực thi nhiệm vụ. ĐB Trần Văn Mão (Nghệ An) đề nghị, dự thảo Luật cần cân nhắc thu hẹp phạm vi thanh tra về công tác PCTN đối với khu vực ngoài nhà nước. Đồng thời, quy định chặt chẽ về căn cứ, trình tự, thủ tục tiến hành thanh tra, tránh tình trạng lạm dụng, gây khó khăn cho các tổ chức và doanh nghiệp.

Các đại biểu cũng đề nghị không nên giao Chính phủ quy định chi tiết đối với thanh tra việc thực hiện pháp luật về PCTN trong khu vực tư, mà phải được quy định ngay trong Luật. Nói như nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Lập pháp Nguyễn Đình Quyền, cần minh bạch, quy định cụ thể để khi Luật được ban hành thì hiệu lực, hiệu quả của PCTN sẽ “tiến lên một bước”.

Một số quy định của dự thảo Luật có thể có nguy cơ lạm quyền. Đây là một cớ hợp pháp để thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp. Thậm chí, có nguy cơ hình sự hóa các quan hệ kinh tế, giao dịch dân sự. Mục tiêu thì tốt nhưng cơ chế nào để giám sát, phòng ngừa tình trạng lạm quyền trong thanh tra, kiểm tra hay hình sự hóa cũng là câu hỏi lớn. Hiện tại, tình trạng các đoàn cơ quan nhà nước vào thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp đã rất nhiều, với quyền hạn được trao để giám sát và ngăn chặn các hành vi tham nhũng trong nội bộ doanh nghiệp, thì thực tế lạm quyền “viếng thăm” này sẽ còn đi đến đâu?.

Trưởng Ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Đậu Anh Tuấn

Hà An

tin cùng chuyên mục

 
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Có thể trình nhiều phương án sửa đổi Hiến pháp(16-05-2013)
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Có thể trình nhiều phương án sửa đổi Hiến pháp(16-05-2013)
  • Chủ tịch Quốc hội: Lạm phát “quá tốt” do điều hành dở(15-05-2013)
  • Đừng để bị chi phối khi bỏ phiếu(13-05-2013)
  • Bỏ phiếu tín nhiệm 49 lãnh đạo cao cấp(13-05-2013)
  • Cán bộ cao cấp cần tiêu chuẩn gì?(11-05-2013)
  • Từ thực tiễn cuộc sống đến việc sửa đổi Luật Đất đai – Bài 4: Chưa bịt kín các kẽ hở của Luật 2003(09-05-2013)
  • Sẽ lập tòa án hiến pháp?(08-05-2013)
  • Báo chí và cơ quan điều tra có những kênh điều tra riêng(07-05-2013)
  • 30 ngàn tỷ nên dành giải cứu người nghèo(07-05-2013)
  • “Đề xuất của Bộ Công an sẽ dấy lên sự lo ngại trong dân”(07-05-2013)
  • Đề xuất sửa Điều 7 Luật Báo chí: Chỉ nên giao quyền cho một cơ quan(07-05-2013)
  • Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: Phóng viên điều tra sẽ bị “vặt bớt tay chân”(05-05-2013)
  • Hội đồng Hiến pháp – lựa chọn chính trị an toàn?(04-05-2013)
  • Đề xuất “C.A có quyền yêu cầu báo chí tiết lộ nguồn tin” bị phản ứng(04-05-2013)
  • Lựa chọn tên nước không thể chỉ bằng tình cảm(03-05-2013)
  • ‘Một m2 đất lúa chuyển đổi cũng phải xin Thủ tướng’(26-04-2013)
  • Từ thực tiễn cuộc sống đến việc sửa đổi Luật đất đai – Bài 3: Muôn hình vạn trạng tham nhũng tập thể trong quản lý đất đai(24-04-2013)
  • Lấy phiếu tín nhiệm: Đừng để ‘hòa cả làng’(23-04-2013)
  • Đã đến lúc cần giáo dục liêm sỉ(23-04-2013)