Thứ hai, ngày 21/01/2019 09:25:53 ĐT:(08) 3932 0692 - 3932 1636 - Fax: (08) 3932 5247 Email: hoiluatgiatvpl@gmail.com

Dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi) Chưa rõ căn cứ bổ sung quy định mới, bỏ quy định cũ


Cập nhật: 13h30' ngày 12/11/2018


 08:17 | 12/11/2018

“Để có cơ sở thẩm tra, đánh giá và để các ĐBQH có căn cứ xem xét, cho ý kiến đối với từng nội dung, đề nghị Chính phủ cần thuyết minh rõ hơn về cơ sở, nguyên nhân, lý do cần bổ sung các quy định mới và bỏ những quy định không còn phù hợp trong Luật hiện hành”, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải nêu đề xuất của cơ quan chủ trì thẩm tra dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi) tại Phiên họp sáng 8.11 của QH. Dù tần suất sửa đổi Luật Quản lý thuế từ năm 2006 đến nay khá nhiều, song có thể thấy, dự luật lần này vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu, đòi hỏi của công tác quản lý thuế hiện nay.

“Tính cụ thể của dự thảo Luật có vấn đề”


Ảnh: Lâm Hiển

Ủy ban Tài chính - Ngân sách cơ bản thống nhất với mục đích quan điểm sửa đổi Luật như Tờ trình của Chính phủ, đồng thời đề nghị nhấn mạnh một số quan điểm cụ thể sau:

(i) Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế; thích ứng với sự phát triển của khoa học - công nghệ và bảo đảm thực hiện mục tiêu về cải cách thủ tục hành chính thuế; áp dụng các thông lệ tốt của quốc tế về quản lý thuế trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ 4, kinh tế số, kinh tế chia sẻ.

(ii) Bảo đảm thực hiện nghiêm pháp luật về thuế; tăng cường quản lý chặt chẽ, chống thất thu NSNN gắn với bảo đảm các điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước.

(iii) Pháp điển hóa tối đa những quy định trong các văn bản dưới Luật đang được thực hiện và đã được kiểm nghiệm hiệu quả, ổn định vào dự thảo Luật để bảo đảm tính minh bạch, cụ thể của Luật, có thể áp dụng được ngay khi Luật có hiệu lực.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Đức Hải

Một ĐBQH đã nhận xét như vậy ngay khi Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Quản lý thuế được trình QH tại phiên họp sáng 8.11. Đó cũng là lo ngại đầu tiên được Ủy ban Tài chính - Ngân sách chỉ ra đối với dự luật này.

So với phiên bản dự thảo Luật trình UBTVQH ngày 20.9.2018, trên cơ sở ý kiến của Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách và các Ủy viên UBTVQH, Chính phủ đã chủ động rà soát và tiếp thu rất nhiều nội dung và chỉnh lý cụ thể trong dự thảo Luật như: Bổ sung quy định chi tiết một số khoản thu thuộc NSNN không do cơ quan quản lý thuế thu; bỏ quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của QH tại Điều 14; bổ sung quy định không tính tiền chậm nộp đối với khoản tiền bù trừ người nộp thuế nộp thừa giữa các loại thuế khác nhau tại Điều 60; bổ sung quy định thời gian không tính tiền chậm nộp đối với các trường hợp được khoanh nợ, bao gồm cả nợ tiền thuê đất tại Điều 83; thu hẹp phạm vi cung cấp dịch vụ của đại lý thuế tại Khoản 1 Điều 104; giải thích rõ về các trường hợp bất khả kháng thực hiện theo quy định tại Luật này; bổ sung quy định rõ việc người nộp thuế có quyền yêu cầu đoàn thanh tra giải thích nội dung biên bản thanh tra thuế tương tự với trường hợp kiểm tra thuế (tại Điều 118); bỏ nội dung xin ý kiến về vấn đề điều tra thuế để bảo đảm phù hợp với nội dung dự thảo Luật trình QH…

Tuy nhiên, rà soát tổng thể toàn bộ dự thảo Luật thì vẫn có quá nhiều điều khoản chưa cụ thể. Đáng nói là, mức độ “chưa cụ thể” này được cơ quan chủ trì thẩm tra so sánh với Luật hiện hành chứ chưa phải so với yêu cầu, đòi hỏi thực tiễn của khung pháp lý về quản lý thuế hiện nay. Trong khi Luật hiện hành có 20 điều giao Chính phủ quy định chi tiết thì dự thảo Luật trình QH có tới khoảng ¼ số điều (36/152 điều) và 13 khoản giao cho Chính phủ quy định chi tiết. Thậm chí, có khoảng 15 điều trong Luật hiện hành không giao Chính phủ quy định chi tiết thì dự thảo Luật sửa đổi lần này lại giao cho Chính phủ quy định chi tiết. Nhưng “Tờ trình của Chính phủ cũng không giải thích lý do cụ thể vì sao lại như vậy”, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách nói.

Ngay trong Báo cáo thẩm tra, Ủy ban Tài chính - Ngân sách cũng nhiều lần đề nghị Chính phủ phải bổ sung nội dung này, quy định cụ thể hơn nội dung kia, trong đó, có những nội dung rất quan trọng liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan trong quản lý thuế. Đơn cử như Điều 15, Ủy ban này đề xuất phải bổ sung những nội dung quy định cụ thể hơn về nhiệm vụ, trách nhiệm của các bộ, ngành trong quản lý thuế về chống chuyển giá, gửi giá, trốn thuế, xử lý nợ đọng, truy thu thuế, cưỡng chế về thuế. Đặc biệt là, bổ sung trách nhiệm của: Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong việc chống chuyển giá; Ngân hàng Nhà nước trong việc cưỡng chế tiền nợ thuế, phong tỏa tài khoản; Bộ Thông tin và Truyền thông trong quản lý hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng; Bộ Công thương trong quan hệ thương mại điện tử…

Chưa có thay đổi căn bản để giải quyết nợ đọng thuế

Một nội dung cụ thể khác được dư luận cử tri rất quan tâm đối với dự luật sửa đổi toàn diện lần này là khoanh nợ, xóa tiền thuế nợ, tiền chậm nộp, tiền phạt tại Mục 2, Mục 3 của Chương IX. Tuy nhiên, các nội dung sửa đổi cụ thể cũng chưa đáp ứng yêu cầu.

Có thể lấy ví dụ đối với quy định tại Điều 85 về các trường hợp được xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt. Việc quy định các trường hợp được xóa nợ và biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế như dự thảo Luật, được đa số thành viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách đánh giá là chưa có thay đổi căn bản để giải quyết việc nợ đọng thuế thời gian qua. Tờ trình của Chính phủ chưa đánh giá, chỉ rõ nguyên nhân gây ra tình trạng số nợ đọng không có khả năng thu hồi lớn, nhưng không thực hiện biện pháp xóa nợ theo các quy định của pháp luật.

Trong khi đó, một số thành viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách cho rằng, các quy định hiện hành về xóa nợ đã đầy đủ. Và như vậy, việc cần làm không phải là sửa đổi luật mà nằm ở khâu thực thi, phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc xóa nợ để tránh tình trạng lợi dụng, tăng cường các giải pháp về khoanh nợ. Dù khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực này vừa qua là do luật hay do thực thi thì rõ ràng, hướng sửa đổi trong dự thảo Luật cũng chưa đủ sức thuyết phục. Vì thế, Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Đức Hải cho biết, Ủy ban Tài chính - Ngân sách đã đề nghị Chính phủ cần chỉ đạo, đánh giá, làm rõ thực trạng và trên cơ sở đó, đề xuất cơ chế cụ thể ngay trong dự thảo Luật. 

Hay quy định về thẩm quyền xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt tại Điều 86. Đa số thành viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách nhất trí việc phân cấp thẩm quyền xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt như dự thảo Luật. Nhưng nhiều ý kiến cũng lo ngại việc lợi dụng, móc ngoặc giữa người nộp thuế và người có thẩm quyền xóa nợ gây thất thu NSNN. Thực tế có câu chuyện này. Vì thế, để hạn chế tình trạng móc ngoặc, bên cạnh quy định minh bạch các trường hợp được xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt thì phải nghiên cứu, bổ sung quy định về trách nhiệm công vụ đối với người có thẩm quyền xóa nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt, hay thậm chí, có thể tính đến việc giao thẩm quyền xóa nợ cho chính quyền địa phương (tỉnh, huyện) để tránh việc vừa đá bóng vừa thổi còi, cơ quan quản lý thuế vừa là người thu thuế, vừa là người có thẩm quyền xóa nợ thuế.

Dự án Luật Quản lý thuế (sửa đổi) sẽ được QH thảo luận, cho ý kiến lần đầu trong phiên họp tổ sáng nay, 12.11. Với phạm vi sửa đổi khá rộng, bổ sung nhiều nội dung mới phức tạp, quan trọng nhưng tính cụ thể của dự luật vẫn còn khá nhiều vấn đề như vậy đòi hỏi Chính phủ phải có những giải trình cụ thể, cặn kẽ và xác đáng hơn, làm căn cứ cho ĐBQH xem xét dự luật này.

Cần lưu ý thêm rằng, dù mới chỉ được ban hành hơn chục năm nhưng đây đã là lần thứ 4 Luật Quản lý Thuế được đưa ra sửa đổi. Thực tế này cũng cho thấy, tính ổn định của pháp luật về quản lý thuế còn hạn chế. Vì thế, việc sửa đổi toàn diện Luật Quản lý thuế lần này dứt khoát phải tạo lập được khuôn khổ pháp lý minh bạch, chặt chẽ và nhất là phải phù hợp với thông lệ và chuẩn mực quản lý thuế của quốc tế. Đây là yêu cầu vô cùng quan trọng vì nước ta sẽ ngày càng hội nhập mạnh mẽ, sâu rộng hơn nữa vào nền kinh tế toàn cầu khi một loạt hiệp định thương mại tự do thế hệ mới sẽ được phê chuẩn và thực thi.

Nguyễn Bình

tin cùng chuyên mục

 
  • Sửa Luật để hạn chế tiêu cực trong đấu thầu(17-05-2013)
  • Luật “xa” thực tế vì… phản biện “hình thức”(17-05-2013)
  • Bỏ hình thức di chúc chung của vợ chồng?(17-05-2013)
  • “Khoảng trống” còn lớn trong quy định về người đồng tính(16-05-2013)
  • Bộ TT&TT bị đứng “ngoài cuộc“ trong phạt vi phạm về quảng cáo?(16-05-2013)
  • Lãng phí khó tính hết bằng tiền từ việc xây dựng văn bản(15-05-2013)
  • Thêm cơ hội phục thiện cho người chưa thành niên vi phạm(13-05-2013)
  • Đổi mới Tòa án để đảm bảo quyền tiếp cận công lý(11-05-2013)
  • Quy định về hộ gia đình “làm khó“ người giao dịch dân sự(06-05-2013)
  • Luật chưa phải “cây gậy thần“ ngăn tình trạng mua bán người?(06-05-2013)
  • Mã số công dân: Nhìn từ thành công của châu Âu(04-05-2013)
  • Phụ nữ Việt Nam mơ luật bỏ tù chồng ngoại tình như Hàn Quốc(04-05-2013)
  • Thừa phát lại không được lập vi bằng về bí mật đời tư(03-05-2013)
  • Lỗ hổng pháp luật trong bảo vệ bí mật đời tư(03-05-2013)
  • Người đồng tính chỉ được cưới sau khi xác định lại giới tính?(01-05-2013)
  • Miễn trách nhiệm hình sự thế nào để tránh hàm oan, lọt tội?(30-04-2013)
  • Nguồn “đóng“, Luật hình sự “chạy đuổi“ thực tế(26-04-2013)
  • Kêu oan vì được... miễn tội(24-04-2013)
  • “Nguy hiểm”… quyền được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất?(23-04-2013)
  • “Luật HNGĐ phải tôn trọng và bảo đảm thực hiện quyền con người”(22-04-2013)