Thứ hai, ngày 20/11/2017 02:22:26 ĐT:(08) 3932 0692 - 3932 1636 - Fax: (08) 3932 5247 Email: hoiluatgiatvpl@gmail.com

Chính sách, pháp luật của Mỹ về chống tham nhũng : Luật Đạo đức trong chính quyền Thiết lập nền đạo đức công vụ minh bạch


Cập nhật: 5h56' ngày 13/11/2017


Các nỗ lực chống tham nhũng của Mỹ bao gồm 3 yếu tố chính: Ngăn chặn và tăng trách nhiệm giải trình thông qua tăng cường thể chế và hoàn thiện hệ thống pháp luật; tăng cường thực thi pháp luật về phòng, chống tham nhũng xuyên biên giới; giải quyết mối liên hệ giữa tham nhũng và an ninh. Bên cạnh đó, Mỹ cũng đưa ra những quy định kín kẽ về đạo đức trong chính quyền, nhằm giúp công chức tránh lâm vào tình huống xung đột lợi ích riêng và chung.

Kín kẽ đến từng tiểu tiết

Luật Đạo đức trong chính quyền (Ethics in Government Act) được thông qua năm 1978 trong bối cảnh chính trường Mỹ chao đảo vì vụ bê bối Watergate, nhằm quy định bắt buộc kê khai tài chính và tiền sử công việc của các quan chức cũng như thân nhân trực hệ của họ. Luật Đạo đức trong chính quyền quy định rất tỉ mỉ, chi tiết về từng hạng mục. Mọi số liệu đều được công bố công khai trên mạng và/hoặc công khai tại văn phòng của các cơ quan liên quan, để mọi người dân đều có thể truy cập, tìm hiểu nếu cần biết.

Theo quy định của luật, các thành viên Quốc hội, nhân viên cao cấp trong Quốc hội, người ứng cử vào các cơ quan của liên bang, ứng viên vào các vị trí hành pháp, thành viên nội các, Tổng thống và Phó Tổng thống, Chánh án Tòa Tối cao, hàng năm phải nộp kê khai tình hình tài chính cá nhân. Việc tuân thủ và thực thi luật chịu sự giám sát của Ủy ban Đạo đức Quốc hội, các cơ quan về đạo đức của nhà nước; và trong trường hợp người phải kê khai là quan chức hành pháp, thì do Văn phòng Đạo đức Chính phủ giám sát. Bản kê khai phải được công bố ra công chúng chỉ một thời gian ngắn sau khi đệ trình lên các ủy ban.


Tổng thống Jimmy Carter ký ban hành Luật đạo đức trong chính quyền

Công chức phải kê khai những gì?

Về căn bản, nội dung phải kê khai bao gồm: thu nhập do cá nhân người kê khai kiếm được, cũng như thu nhập không phải do ông/bà ta tạo ra; tài sản và các giao dịch liên quan; nợ; các khoản đóng góp thay thế cho thù lao; quà tặng; chức vụ trong các tổ chức phi chính phủ do ông/bà ta nắm giữ; chi phí đi lại mà ông/bà ta được thanh toán; và những hợp đồng/thỏa thuận khác nhau mà ông/bà ta tham gia. Trong nhiều trường hợp, thông tin liên quan đến vợ/chồng hoặc con cái của người kê khai (trong độ tuổi mà ông/bà ta còn phải nuôi) cũng phải được báo cáo.

Các hạng mục kê khai gồm từ thu nhập, thù lao, tài sản đến các khoản nợ… Về thu nhập, quan chức phải khai báo nguồn gốc và giá trị quy ra tiền của các khoản thu nhập bên ngoài và thu nhập mà ông/bà ta kiếm được, nếu khoản đó vượt mức 200 USD. Lương chính phủ trả cho quan chức không nhất thiết phải được báo cáo, nhưng cũng là những số liệu công khai. Mỗi khoản thu nhập của vợ/chồng quan chức, nếu hơn mức 1.000 USD, cũng phải được báo cáo về nguồn gốc.

Quan chức dân cử và nhân viên cấp cao bị hạn chế về mức thu nhập bên ngoài mà họ có thể kiếm được trong thời gian tại vị. Kể từ năm 2009, mức tối đa họ có thể kiếm khi tại vị là 26.100 USD. Tuy nhiên, nếu khoản thu nhập đã được phê duyệt từ trước và nếu đó là tiền nhuận bút ứng trước cho việc viết sách, thì không bị giới hạn.

Về thù lao, quan chức dân cử và quan chức cấp cao bị cấm nhận thù lao cho các bài phát biểu, bài báo hoặc cho những lần họ xuất hiện trước công chúng. Tuy nhiên, họ được phép nhận thù lao nếu sau đó, tiền ấy được hiến cho mục đích từ thiện. Họ phải công khai nguồn gốc và con số thù lao (quy ra tiền) trước công chúng. Thông tin về tổ chức nhận từ thiện được báo cáo kín với các ủy ban đạo đức của Quốc hội.

Theo luật định, công chức bắt buộc phải kê khai tài sản, bao gồm các tài sản nhằm mục đích đầu tư hoặc tạo thu nhập, nếu có trị giá hơn 1.000 USD, tính ở thời điểm cuối năm, phải được kê khai. Khoản này bao gồm chứng khoán, bất động sản (không tính chỗ ở chính của quan chức, trừ phi bất động sản đó tạo ra thu nhập, và không tính tài khoản lương hưu của liên bang), cơ sở kinh doanh mà ông/bà ta sở hữu, tài khoản ngân hàng và các khoản cho vay của ông/bà ta. Quan chức phải kê khai giá trị, hình thức của từng tài sản và khoản thu nhập mà tài sản tạo ra. Những tài sản tạo ra hơn 200 USD thu nhập trong năm phải được kê khai bất kể giá trị của chúng là bao nhiêu vào thời điểm cuối năm.

Ngoài ra, công chức cần phải kê khai các giao dịch như các khoản mua sắm, bán, trao đổi tài sản có giá trị hơn 1.000 USD trong năm, cùng với thông tin về ngày tháng và số tiền giao dịch. Đạo luật Chứng khoán 2012 quy định quan chức phải báo cáo tất cả các giao dịch chứng khoán trong khoảng thời gian từ 30 đến 45 ngày sau giao dịch. Bất kỳ khoản nợ nào của công chức, của vợ, chồng hoặc con cái trong độ tuổi phải nuôi của công chức, nếu có trị giá hơn 10.000 USD vào bất kỳ thời điểm nào của năm dương lịch, đều phải được báo cáo.

Công chức Mỹ có nghĩa vụ phải báo cáo các cương vị mà họ nắm giữ ở các tổ chức phi chính phủ, trừ trường hợp đó là các tổ chức tôn giáo, xã hội, ái hữu, hoặc tổ chức chính trị. Ngoài ra, nếu chức vụ mang tính chất thuần túy là danh dự, thì cũng được miễn khai báo. Chức vụ của vợ/chồng hay con cái trong độ tuổi mà quan chức đó còn phải nuôi, cũng không phải kê khai. Các thượng nghị sĩ có xu hướng viết sách để “dọn đường” cho việc tranh cử tổng thống. Những hợp đồng về viết sách, bán sách như vậy cũng phải được kê khai. Các hợp đồng với những cơ quan trước cần được kê khai, trong đó, công chức phải trình bày rõ các điều kiện tái tuyển dụng, tiền trợ cấp thôi việc, hợp đồng khoán hoặc các thỏa thuận chia sẻ lợi nhuận khác. Các hợp đồng/thỏa thuận về viết sách cũng phải được kê khai. Hạ viện Mỹ yêu cầu, tất cả các hợp đồng viết sách phải được sự chấp thuận bằng văn bản từ các ủy ban đạo đức. Hạ viện cũng cấm tác giả (tức công chức) nhận tiền nhuận bút ứng trước.

Các khoản tiền thanh toán cho việc đi lại hoặc liên quan đến đi lại, nếu được chi trả bởi một nguồn duy nhất và trị giá hơn 305 USD (tính cho cả năm và liên quan đến công việc chính thức của công chức), phải được báo cáo cùng với thông tin về nguồn gốc, ngày tháng, mục đích của việc đi lại, và lịch trình cụ thể.

Bên cạnh đó, công chức phải kê khai quà biếu nhận được. Đây được xem là một trong những quy định quan trọng nhằm ngăn chặn nạn hối lộ công chức. Nếu món quà từ một người duy nhất có trị giá vượt quá 305 USD, thì quan chức nhận quà phải kê khai nguồn gốc, giá trị và mô tả chi tiết về món quà. Đề phòng trường hợp người tặng quà chia nhỏ món quà thành nhiều khoản, luật cũng quy định mỗi khoản đó nếu trị giá hơn 122 USD thì người nhận quà cũng vẫn phải báo cáo.

Ngọc Khánh

tin cùng chuyên mục