Thứ ba, ngày 15/10/2019 11:20:03 ĐT:(08) 3932 0692 - 3932 1636 - Fax: (08) 3932 5247 Email: hoiluatgiatvpl@gmail.com

Thực hiện theo dõi thi hành pháp luật Vướng mắc lớn nhất là tài chính và con người


Cập nhật: 4h48' ngày 13/06/2019


 08:27 | 12/06/2019

Kết quả tổ chức triển khai Nghị định số 59/2012/NĐ-CP ngày 23.7.2012 của Chính phủ về theo dõi tình hình thi hành pháp luật cho thấy, tài chính và con người là những vướng mắc lớn nhất.

Mỗi nơi áp dụng một kiểu

 Sau gần 7 năm thi hành, Nghị định là cơ sở pháp lý bảo đảm thực hiện công tác quản lý nhà nước về theo dõi thi hành pháp luật, góp phần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật trong việc quản lý nhà nước và xã hội, khẳng định vị trí, vai trò của công tác này trong hoạt động của bộ máy nhà nước ở cả Trung ương và địa phương; từng bước củng cố, kiện toàn các cơ quan, tổ chức thực hiện nhiệm vụ theo dõi tình hình thi hành pháp luật.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Nghị định 59/2012/NĐ-CP và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành chưa xây dựng được cơ chế huy động sự tham gia, phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan nhà nước với nhau, giữa các cơ quan nhà nước với các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và các tổ chức, cá nhân, công dân trong công tác theo dõi thi hành pháp luật. Đáng lưu ý, việc kiện toàn tổ chức, bộ máy và biên chế làm công tác theo dõi thi hành pháp luật còn gặp nhiều khó khăn. Theo đánh giá của Bộ Tư pháp, tổ chức pháp chế tại các sở, ngành của địa phương đang có xu hướng thu hẹp, biên chế làm công tác pháp chế không được bố trí đã gây khó khăn trong việc tổ chức thực hiện công tác pháp chế nói chung và theo dõi thi hành pháp luật nói riêng.

Thông tư số 338/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn về kinh phí cũng chưa quy định đầy đủ, cụ thể các đầu mục chi cho hoạt động theo dõi thi hành pháp luật, nên có tình trạng mỗi nơi áp dụng một kiểu. Trong đó, đa số các địa phương chưa bố trí kinh phí riêng cho công tác theo dõi thi hành pháp luật mà lồng ghép vào các hoạt động khác. Trong khi đó, việc huy động sự tham gia của nhân dân, các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội trong công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật chưa thực sự sâu rộng, chưa phát huy được đầy đủ sự tham gia và phản biện từ cộng đồng trong quá trình tổ chức thi hành pháp luật; theo dõi tình hình thi hành pháp luật chưa trở thành một kênh thông tin nhạy bén trong việc đánh giá, phản biện đối với các chính sách.

Kết quả 7 năm thực hiện Nghị định này cũng cho thấy, việc tổ chức thực hiện theo dõi thi hành pháp luật, việc triển khai các hoạt động theo dõi thi hành pháp luật (đặc biệt là hoạt động kiểm tra tình hình thi hành pháp luật trong lĩnh vực trọng tâm, liên ngành, kiểm tra công tác quản lý nhà nước về theo dõi thi hành pháp luật) ở nhiều bộ, ngành và địa phương vẫn còn mang tính hình thức; việc kiểm tra, xử lý kết quả theo dõi thi hành pháp luật đối với các vụ việc đột xuất hoặc theo chuyên đề chưa thực hiện được nhiều và chưa có hiệu ứng lan tỏa; việc phản ứng chính sách thông qua theo dõi tình hình thi hành pháp luật vẫn còn chậm, thụ động, đặc biệt việc xử lý các kiến nghị của Bộ Tư pháp tại báo cáo theo dõi tình hình thi hành pháp luật hàng năm vẫn chưa được các bộ, ngành quan tâm xử lý triệt để. Đại diện Sở Tư pháp Quảng Bình cho biết, Nghị định số 59/2012/NĐ-CP chỉ quy định việc kiến nghị cơ quan, người có thẩm quyền xử lý kết quả theo dõi khi phát hiện có sai sót nhưng lại không quy định về chế tài xử lý cho việc này và không quy định thẩm quyền của trưởng đoàn kiểm tra trong việc xử lý thi hành pháp luật nên hiệu quả theo dõi thi hành pháp luật chưa cao. Trong việc thực hiện nhiệm vụ thống kê, báo cáo định kỳ theo quy định, số lượng biểu mẫu thống kê về công tác theo dõi tình hình THPL nhiều, nội dung thống kê còn chung chung, chưa có hướng dẫn cụ thể, chi tiết nên các cơ quan, đơn vị, địa phương còn lúng túng trong công tác này.

Tăng thẩm quyền

 Kiểm tra, điều tra, khảo sát tình hình thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở tại các tỉnh Thái Bình, Nam Định, Khánh Hòa, Phú Yên, Kiên Giang, Bạc Liêu với các nội dung: tình hình phổ biến Luật Hòa giải ở cơ sở; bố trí nhân lực và kinh phí trong công tác quản lý nhà nước về hòa giải ở cơ sở; củng cố, kiện toàn Tổ hòa giải và hòa giải viên ở cơ sở của địa phương, đặc biệt là tiêu chuẩn hòa giải viên, thành phần của tổ hòa giải; hoạt động hòa giải ở cơ sở của địa phương... (Kế hoạch theo dõi tình hình thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2019 của Bộ Tư pháp).

Dự thảo sửa đổi Nghị định 59/CP đang được Bộ Tư pháp xây dựng. Theo đó, một trong những đề xuất nhằm góp phần hạn chế các hạn chế, bất cập nêu trên là đề xuất tăng cường thẩm quyền, trách nhiệm của Bộ Tư pháp và các bộ, ngành, địa phương trong việc thực hiện các hoạt động theo dõi tình hình thi hành pháp luật. Cụ thể, căn cứ vào Kế hoạch theo dõi tình hình thi hành pháp luật hàng năm và thực tiễn thi hành pháp luật trong phạm vi ngành, lĩnh vực, địa bàn quản lý hoặc trên cơ sở lĩnh vực pháp luật trọng tâm, liên ngành được lựa chọn hàng năm, Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các cấp tiến hành kiểm tra tình hình thi hành pháp luật trong phạm vi quản lý nhà nước được giao; Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ thành lập đoàn kiểm tra liên ngành về tình hình thi hành pháp luật trong lĩnh vực pháp luật thuộc phạm vi quản lý liên ngành, có nhiều khó khăn, vướng mắc, bất cập trong thực tiễn thi hành.

Đặc biệt, để tạo nguồn lực cho công tác theo dõi thi hành pháp luật, dự thảo bổ sung quy định về cộng tác viên theo dõi thi hành pháp luật, cụ thể: Cộng tác viên theo dõi tình hình thi hành pháp luật được huy động để tham gia hoạt động thu thập, tổng hợp thông tin; điều tra, khảo sát; tham gia ý kiến về xử lý kết quả theo dõi tình hình thi hành pháp luật.

Dự thảo Nghị định cũng giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định cụ thể về cơ chế cộng tác viên theo dõi thi hành pháp luật. Đồng thời, giao Bộ Tài chính hướng dẫn về kinh phí thực hiện các hoạt động theo dõi thi hành pháp luật và cộng tác viên theo dõi thi hành pháp luật để các bộ, ngành và địa phương có nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ.

Nguyễn Minh

tin cùng chuyên mục