Thứ sáu, ngày 22/11/2019 07:01:26 ĐT:(08) 3932 0692 - 3932 1636 - Fax: (08) 3932 5247 Email: hoiluatgiatvpl@gmail.com

Hệ thống pháp luật về kinh doanh Mới đáp ứng yêu cầu trước mắt


Cập nhật: 10h36' ngày 20/10/2019


08:57 | 20/10/2019
Mặc dù hệ thống pháp luật về kinh doanh của Việt Nam đã khá đầy đủ, song thực tế mới chỉ đáp ứng được những yêu cầu trước mắt. Về lâu dài, nhất là khi cuộc Cách mạng Công nghiệp số 4.0 đang bùng nổ, để các doanh nghiệp có thể hội nhập sâu rộng, góp phần cho sự phát triển kinh tế đất nước nói chung, một trong những đòi hỏi đó là các cơ quan xây dựng pháp luật cần thay đổi tư duy.

Bị “trói buộc” bởi quy định pháp luật

Tại Hội thảo “Pháp luật Việt Nam đã sẵn sàng cho hội nhập?” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức, Trưởng nhóm công tác Thuế và Hải quan, Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam (VBF) Mark Grillin cho rằng, điểm đầu tiên các nhà soạn thảo chính sách cần lưu ý là xác định những mục tiêu cụ thể khi xây dựng chính sách và thực hiện theo những mục tiêu này. Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo cần xác định các đối tượng liên quan, bảo đảm có sự tham gia của họ trong suốt quá trình xây dựng chính sách, hiểu rõ mức độ ảnh hưởng lợi ích của chính sách đối với các bên liên quan, để loại trừ việc chính sách chỉ phục vụ lợi ích của một hoặc một số nhóm mà gây ra những rủi ro, thiệt hại cho các nhóm còn lại.

Hiện nay, Việt Nam đang tích cực tham gia vào các hiệp định thương mại, do vậy sẽ có nhiều văn bản pháp luật cần phải xem xét và sửa đổi để phù hợp với các cam kết quốc tế. Thực tiễn này đòi hỏi các văn bản pháp luật cần được nâng cao chất lượng để tránh tình trạng vừa ban hành đã phải sửa đổi vì tính khả thi thấp, hoặc tạo thêm những rào cản pháp lý mới cho doanh nghiệp, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế chung của đất nước...

Thực tế, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đã có những quy định rất rõ ràng về công khai, minh bạch và lấy ý kiến của các đối tượng có liên quan trong quá trình xây dựng các văn bản pháp luật. Tuy nhiên, hiện vẫn còn có những văn bản được soạn thảo và ban hành chưa theo những quy định này hoặc chưa có đánh giá tác động kinh tế - xã hội của văn bản một cách toàn diện.

Theo Trưởng ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn, chất lượng văn bản pháp luật rất quan trọng, có tác động ngày càng lớn tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và người dân. Có 10 tiêu chí để đánh giá một văn bản pháp luật tốt đó là sự cần thiết, tính hợp lý, tính thống nhất, tính khả thi, tính minh bạch, chi phí tuân thủ thấp, bảo đảm quyền tự do kinh doanh, thúc đẩy cạnh tranh, giảm nguy cơ nhũng nhiễu, đủ tính tiên liệu… Trong số những yếu tố bảo đảm chất lượng của một văn bản pháp luật, tính hợp lý, thống nhất, khả thi và minh bạch là những yếu tố rất quan trọng.

Như vậy, với thước đo này, pháp luật Việt Nam còn rất nhiều việc phải làm để tốt hơn. Bởi thực tế có nhiều doanh nghiệp phản ánh, pháp luật có nhiều thay đổi nhưng vẫn phức tạp, trung bình 1 luật có tới hàng chục nghị định, thông tư của các bộ, ngành, nên quy định của luật có thể thuận lợi nhưng đến nghị định, thông tư lại không còn được bảo đảm. Đặc biệt, các doanh nghiệp còn bị “ám ảnh” bởi vấn đề hồi tố, khi các quy định áp dụng khác nhau, khiến doanh nghiệp có thể một ngày nào đó bị cơ quan nhà nước yêu cầu nộp lại một khoản tiền lớn… Ngoài ra, với những mô hình kinh doanh mới, Việt Nam còn tương đối lúng túng.


Nhiều doanh nghiệp hiện còn thiếu chủ động trong tham gia xây dựng pháp luật

Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) Nguyễn Đình Cung cũng cho rằng, hiện nay doanh nghiệp đang bị “trói buộc” bởi các quy định pháp luật. Cụ thể, các doanh nghiệp bị trói buộc ở chỗ không tiếp cận được cơ hội kinh doanh, nguồn lực kinh doanh, khiến không thể tiên đoán được pháp luật. Điều này cũng cho thấy, quyền tự do kinh doanh có cải thiện, nhưng an toàn trong hoạt động kinh doanh chưa được cải thiện. Chính sự không an toàn này khiến hoạt động đầu tư thiên về ngắn hạn, nhỏ lẻ, không quy mô, không dài hạn, không chiến lược. Điều này cản trở không nhỏ đến sự phát triển, doanh nghiệp không thể tận dụng được cơ hội, trong khi Việt Nam mở cửa thị trường rất mạnh.

Ngoài ra, hệ thống pháp luật của Việt Nam cũng đang ở tình trạng “luật 1, nghị định 10, thông tư 100”, chưa kể hàng nghìn văn bản điều hành “xin - cho” từ cấp Chính phủ đến các bộ, ngành, địa phương. Nghĩa là vẫn đang điều hành bằng hành chính, không theo chiều ngang nên có cách hiểu khác nhau nên khi thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp thế nào cũng có chỗ sai, dẫn tới bất ổn trong kinh doanh. Thực tế, lâu nay vẫn chỉ cắt đi phần ngọn, chưa sửa được gốc rễ vấn đề, mà sửa phần ngọn thì sẽ mọc ngọn mới, mọc lá mới, nên về căn bản, chúng ta không giải quyết được những vướng mắc của pháp luật.

Doanh nghiệp cần tham gia từ đầu

Trả lời cho câu hỏi: Pháp luật Việt đã sẵn sàng cho hội nhập? - nhiều chuyên gia đều khẳng định: Pháp luật Việt Nam đã sẵn sàng cho hội nhập. Tuy nhiên, sẵn sàng ở mức nào cần phải cụ thể hơn. Ví dụ, ở thời điểm hiện tại, đứng ở góc độ kinh doanh truyền thống, thì hệ thống chính sách pháp luật Việt Nam về kinh doanh đã hội nhập ở mức cao, chính sách tương đối phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, để sẵn sàng cho một giai đoạn mới, thời cách mạng số, Công nghiệp 4.0 thì pháp luật của ta chưa sẵn sàng, hoặc chỉ sẵn sàng ở dưới mức trung bình, nếu như không nói là hội nhập ở mức độ thấp…

Để pháp luật nói chung, pháp luật về kinh doanh nói riêng của Việt Nam tăng khả năng hội nhập, bảo đảm chất lượng, góp phần giúp các doanh nghiệp Việt Nam sẵn sàng phát triển, hội nhập quốc tế sâu rộng, các chuyên gia cho rằng, phải thay đổi tư duy trong xây dựng luật. Cụ thể, các cơ quan nhà nước phải thật sự quyết tâm để có hệ thống pháp luật kinh doanh thực sự thuận lợi cho doanh nghiệp như tăng cường, công khai lấy ý kiến đóng góp của doanh nghiệp và người dân, không thể làm theo quy trình tắt. Đối với các doanh nghiệp, hiệp hội cần chủ động tham gia vào quá trình làm luật, bởi hơn ai hết doanh nghiệp chính là người chịu tác động của chính sách, làm được điều này sẽ tránh được tối đa tình trạng sửa đổi hoặc bổ sung luật sau khi đã ban hành và đi vào cuộc sống.

Đồng tình với quan điểm trên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam - luật gia Nguyễn Tiến Vỵ cũng cho rằng, doanh nghiệp cần tham gia quá trình xây dựng luật ngay từ đầu, phải tham gia đánh giá tác động khi xây dựng ban hành chính sách để tránh những ảnh hưởng không đáng có về lợi ích cũng như những cản trở, vướng mắc trong quá trình thực hiện luật. Cùng với đó, các cơ quan quản lý nhà nước cần công khai, minh bạch các văn bản pháp luật, nhất là các luật và chính sách về thuế, vì các chính sách thuế có tác động sâu rộng không chỉ đối với những đối tượng trực tiếp nộp thuế mà còn các ngành công nghiệp phụ trợ có liên quan.

Bảo Hân

tin cùng chuyên mục

 
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Có thể trình nhiều phương án sửa đổi Hiến pháp(16-05-2013)
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Có thể trình nhiều phương án sửa đổi Hiến pháp(16-05-2013)
  • Chủ tịch Quốc hội: Lạm phát “quá tốt” do điều hành dở(15-05-2013)
  • Đừng để bị chi phối khi bỏ phiếu(13-05-2013)
  • Bỏ phiếu tín nhiệm 49 lãnh đạo cao cấp(13-05-2013)
  • Cán bộ cao cấp cần tiêu chuẩn gì?(11-05-2013)
  • Từ thực tiễn cuộc sống đến việc sửa đổi Luật Đất đai – Bài 4: Chưa bịt kín các kẽ hở của Luật 2003(09-05-2013)
  • Sẽ lập tòa án hiến pháp?(08-05-2013)
  • Báo chí và cơ quan điều tra có những kênh điều tra riêng(07-05-2013)
  • 30 ngàn tỷ nên dành giải cứu người nghèo(07-05-2013)
  • “Đề xuất của Bộ Công an sẽ dấy lên sự lo ngại trong dân”(07-05-2013)
  • Đề xuất sửa Điều 7 Luật Báo chí: Chỉ nên giao quyền cho một cơ quan(07-05-2013)
  • Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: Phóng viên điều tra sẽ bị “vặt bớt tay chân”(05-05-2013)
  • Hội đồng Hiến pháp – lựa chọn chính trị an toàn?(04-05-2013)
  • Đề xuất “C.A có quyền yêu cầu báo chí tiết lộ nguồn tin” bị phản ứng(04-05-2013)
  • Lựa chọn tên nước không thể chỉ bằng tình cảm(03-05-2013)
  • ‘Một m2 đất lúa chuyển đổi cũng phải xin Thủ tướng’(26-04-2013)
  • Từ thực tiễn cuộc sống đến việc sửa đổi Luật đất đai – Bài 3: Muôn hình vạn trạng tham nhũng tập thể trong quản lý đất đai(24-04-2013)
  • Lấy phiếu tín nhiệm: Đừng để ‘hòa cả làng’(23-04-2013)
  • Đã đến lúc cần giáo dục liêm sỉ(23-04-2013)