Thứ ba, ngày 26/03/2019 05:35:54 ĐT:(08) 3932 0692 - 3932 1636 - Fax: (08) 3932 5247 Email: hoiluatgiatvpl@gmail.com

. Giám sát về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị Đi tìm “bức tranh” trung thực nhất


Cập nhật: 5h30' ngày 06/01/2019


08:11 | 05/01/2019
Thời gian qua, nhiều công việc được triển khai để thực hiện giám sát chuyên đề của QH về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị từ khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực đến hết năm 2018. Chuyên đề giám sát này được triển khai với mong muốn đưa ra “bức tranh” toàn diện, chính xác, trung thực nhất về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai ở khu vực đô thị.

Đô thị phát triển nhanh

Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị từ khi Luật Đất đai 2013 có hiệu lực đến hết năm 2018 không phải là nội dung giám sát đầu tiên của QH liên quan đến lĩnh vực này. Trong nhiệm kỳ Khóa XII, QH đã tiến hành giám sát việc chấp hành pháp luật về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong nhiệm kỳ Khóa XIII là chuyên đề giám sát về việc tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân đối với các quyết định hành chính về đất đai. Và, trước khi quyết định chọn nội dung giám sát chuyên đề này, QH Khóa XIV đã tiến hành giám sát tình hình triển khai và kết quả thực hiện Nghị quyết số 112/2015 về tăng cường quản lý đất đai có nguồn gốc từ nông trường, lâm trường quốc doanh do các công ty nông nghiệp, công ty lâm nghiệp, ban quản lý rừng và các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân khác sử dụng.


Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển phát biểu tại phiên họp

Có thể thấy, đất đai tại đô thị là một “lát cắt” trong công tác quy hoạch, quản lý và sử dụng đất đai trên cả nước. Song, hệ thống đô thị ở nước ta đã phát triển ngày càng mạnh mẽ, phân bố tương đối đồng đều trên cả nước, đặc biệt quá trình đô thị hóa đã biến nhiều diện tích đất nông nghiệp trở thành những “quả trứng vàng”. Tất nhiên, nội dung giám sát này được lựa chọn không phải bởi giá trị của quỹ đất đô thị, mà thực tế còn đặt ra nhiều vấn đề khác. Như hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị có ý nghĩa rất lớn trong phát triển kinh tế - xã hội cũng như đáp ứng nhu cầu trong đời sống của nhân dân đô thị, song nhìn chung hiện chưa đồng bộ, cơ chế quản lý chưa thích hợp…

Trong khi đó, các đô thị lớn đang đứng trước bài toán tắc nghẽn giao thông, ô nhiễm môi trường nước và không khí, ngập lụt cục bộ khi mưa to hoặc triều cường. Các đô thị vừa và nhỏ đứng trước bài toán độ bao phủ các dịch vụ công cộng còn thấp. Và nhìn chung, quản lý quy hoạch, quản lý xây dựng được cho là còn yếu kém. Các đô thị mới được chú ý phát triển theo chiều rộng, thiếu chiều sâu. Kiến trúc đô thị bị coi nhẹ, còn ít đường phố văn minh hiện đại, nhiều đô thị kém bản sắc. Các mặt yếu kém kể trên được nhiều chuyên gia cho là đã tác động xấu đến chất lượng cuộc sống của người dân và môi trường kinh doanh trong đô thị, ảnh hưởng không tốt đến năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tất nhiên việc thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai đô thị đang nhận được sự quan tâm của cử tri, người dân cũng bởi những vụ sai phạm xảy ra trong thời gian qua. Đó là những khuyết điểm, vi phạm để xảy ra trong quá trình triển khai thực hiện đầu tư, xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm, làm ảnh hưởng đến quyền lợi một số hộ dân sinh sống trên địa bàn, phát sinh khiếu nại gay gắt, kéo dài. Hay như sai phạm trong quản lý đất đai, đất công trên địa bàn TP Đà Nẵng, hoặc sai phạm tại một số dự án đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngân sách, nguồn vốn vay và việc chuyển đổi, chuyển nhượng nhà đất của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước, nhà đất có vị trí “đắc địa” sang mục đích khác tại TP Hà Nội... Các vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng đất đai ở một số đô thị trên cả nước có mức độ khác nhau, nhưng thu hút sự quan tâm của cử tri và người dân. Thực tế này đặt ra trách nhiệm phải làm rõ, từ đó có những kiến nghị sát thực với Đoàn giám sát của QH.

Doanh nghiệp muốn biết đâu là đúng, đâu là sai

 Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, số đô thị tăng nhanh trong những năm gần đây. Cuối năm 2011 có 731 đô thị thì đến cuối năm 2012 đã tăng thêm 34 đô thị mới, đưa tổng số đô thị lên 765 đô thị (2 loại đặc biệt, 13 loại 1, 10 loại 2, 53 loại 3, 62 loại 4, 625 loại 5). Đến tháng 9.2015, cả nước có khoảng 788 đô thị (2 đô thị đặc biệt, 15 đô thị loại 1, 25 đô thị loại 2, 42 đô thị loại 3, 74 đô thị loại 4 và khoảng 630 đô thị loại 5; tỷ lệ đô thị hóa đạt sấp xỉ 35,2%), với nhịp độ tăng bình quân hơn 1 đô thị mới mỗi tháng. Đô thị đóng góp khoảng 70% GDP quốc gia.

Hiện nay, Đoàn giám sát của QH về nội dung này đã gửi công văn, đề cương báo cáo đến các bộ, ngành, địa phương sẽ đến trực tiếp làm việc, cũng như gửi văn bản liên quan đến Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố khác để phối hợp tiến hành giám sát đồng bộ trên cả nước, không bỏ sót địa bàn nào. ĐBQH Trương Trọng Nghĩa (TP Hồ Chí Minh) hy vọng, các địa phương sẽ chú trọng làm rõ hiệu quả sử dụng quỹ đất đô thị của mình từ khi Luật Đất đai 2013 có hiệu lực đến hết năm 2018. “Cần làm rõ sự chuyển hóa của mỗi loại đất trên khu vực đô thị, cũng như đã trở thành những dự án, công trình nào? Các khu đất, công trình, dự án đó đã mang lại hiệu quả gì, thu về ngân sách địa phương, ngân sách Trung ương bao nhiêu?”. Nhấn mạnh yêu cầu này, ĐB Trương Trọng Nghĩa lý giải, quỹ đất ở đô thị không những là “đất vàng” mà đã trở thành “đất kim cương”, nên phải làm rõ nguồn thu từ quá trình độ thị hóa những mảnh ruộng đã được phân bổ vào đâu, thuộc về ai.

Bên cạnh việc làm rõ nguồn thu từ đất vàng đô thị được phân bổ như thế nào, thì nhiều doanh nghiệp đang mong cơ quan có thẩm quyền đưa ra khẳng định đâu là đúng, đâu là sai với một số dự án được cấp phép triển khai ở các đô thị lớn trong thời gian qua. Thực tế, có một số doanh nghiệp kinh doanh chuyên nghiệp, dù được chính quyền địa phương cấp đất cho triển khai vẫn bị thanh tra khi vào làm việc nhận định chỗ này sai, chỗ kia sai, phải làm lại toàn bộ dự án. “Có những câu hỏi, luật sư phải đánh vật 10 ngày mà vẫn chưa trả lời được là đúng hay sai, phải hỏi lại Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Xây dựng, Thanh tra Chính phủ”, ĐB Trương Trọng Nghĩa nêu ví dụ.

Sự quan tâm của cử tri, người dân nói chung, cũng như doanh nghiệp với nội dung giám sát chuyên đề này sẽ hối thúc từng thành viên Đoàn giám sát của QH cần nỗ lực hơn nữa. Tại Phiên họp thứ nhất của Đoàn giám sát, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển, Trưởng đoàn giám sát của QH cũng chỉ đạo, ở mỗi địa phương đến làm việc sẽ không chỉ đến địa điểm nóng, mà cả những địa bàn thực hiện tốt, để có cái nhìn toàn diện, trung thực, không tô hồng hay bôi đen tình hình thực tế. 

Thanh Hả

tin cùng chuyên mục