Thứ tư, ngày 18/07/2018 05:59:17 ĐT:(08) 3932 0692 - 3932 1636 - Fax: (08) 3932 5247 Email: hoiluatgiatvpl@gmail.com

Những bất cập trong tiếp cận đất đai của doanh nghiệp Bài 1: Chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn


Cập nhật: 4h57' ngày 06/07/2018


9:08 | 05/07/2018
Quá trình triển khai thực hiện Luật Đất đai 2013 đã góp phần tăng cường quản lý hiệu quả nguồn tài nguyên quý giá, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, nhằm phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế; Nâng cao chất lượng, cải thiện điều kiện cuộc sống cho người dân, bảo đảm an ninh quốc phòng. Tuy nhiên, các quy định pháp luật về đất đai nói chung tồn tại nhiều bất cập, chồng chéo; nhiều quy định chưa phù hợp với thực tiễn...

Quy định chồng chéo

Tiếp cận đất đai là một trong những điều kiện để doanh nghiệp mở rộng, phát triển sản xuất, mang lại giá trị thặng dư, đóng góp vào sự phát triển kinh tế của đất nước. Tuy nhiên, vấn đề này vẫn là rào cản với nhiều doanh nghiệp.

Quá trình thực thi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực từ 1.7.2014 đã đạt được một số kết quả nhất định: Quản lý đất đai được tăng cường, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất nhằm phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế; nâng cao điều kiện sống, bảo đảm an ninh quốc phòng. Tuy vậy, Luật Đất đai 2013 tồn tại nhiều bất cập, nảy sinh nhiều vấn đề nóng, phức tạp như tình trạng sử dụng lãng phí đất đai; tham ô, tham nhũng, lợi ích nhóm trong việc thu hồi, cấp, giao đất, cho thuê đất còn khá phổ biến. Đặc biệt, tình trạng khiếu kiện liên quan đến đất đai ngày càng nhiều, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và suy giảm lòng tin của người dân…

Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp Nguyễn Hồng Hải cho biết, qua rà soát cho thấy còn nhiều bất cập, chồng chéo giữa các quy định của pháp luật liên quan đến đất đai. Trong đó, Luật Đất đai 2013 và các văn bản pháp luật chuyên ngành khác có liên quan đang tồn tại nhiều quy định “vênh” nhau. Đơn cử, Luật Đấu thầu 2013 quy định về các trường hợp, trình tự, thủ tục đấu thầu dự án; quy định về các trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất, tuy nhiên, Luật Đất đai và Luật Đấu thầu chưa có quy định thống nhất về việc trường hợp đã đấu thầu dự án thì có phải đấu giá quyền sử dụng đất không? Trường hợp đã đấu giá quyền sử dụng đất thì có phải đấu thầu dự án hay không…?

Tại Luật Doanh nghiệp 2014 nêu khái niệm tài sản góp vốn là giá trị quyền sử dụng đất, còn Luật Đất đai 2013 thì sử dụng khái niệm góp vốn bằng quyền sử dụng đất. Đây là hai khái niệm chưa thống nhất và gây nhiều cách hiểu và áp dụng khác nhau… Thậm chí, ngay trong các văn bản pháp luật về đất đai cũng tồn tại những quy định chưa thống nhất. Ví dụ như tại Điều 64 Luật Đất đai 2013 quy định: Nhà nước thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai đối với “đất được giao, cho thuê không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền”. Tuy nhiên, tại Nghị định số 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện Luật Đất đai 2013 lại quy định: Nhà nước không thu hồi giấy chứng nhận đã cấp trái pháp luật, nếu người được cấp giấy chứng nhận đã thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất và đã được giải quyết theo quy định của pháp luật…

Nhiều lỗ hổng

Đến nay, Bộ Tư pháp đã nhận được ý kiến bằng văn bản của 12 bộ và cơ quan ngang bộ; 55 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; 4 tập đoàn; 3 hiệp hội, 3 ban quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao về những bất cập, chồng chéo, vướng mắc giữa các quy định của pháp luật liên quan đến việc tiếp cận đất đai của người dân và doanh nghiệp để thực hiện các dự án đầu tư, sản xuất kinh doanh.

Không chỉ chồng chéo trong các quy định pháp luật liên quan đến đất đai, một số quy định của Luật Đất đai 2013 còn chưa phù hợp với tình hình thực tiễn.

Đơn cử, theo quy định về thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất có quy định, điều kiện để tổ chức thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất là “đất đã được giải phóng mặt bằng” (Điểm b, Khoản 1, Điều 119 Luật Đất đai 2013). Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy hiện có rất nhiều dự án kinh phí giải phóng mặt bằng lớn, trong khi Nhà nước không đủ kinh phí để giải phóng mặt bằng. Phần lớn các địa phương kêu gọi nhà đầu tư thực hiện giải phóng mặt bằng, Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp Nguyễn Hồng Hải cho biết.

 Đáng chú ý, trong Luật Đất đai 2013 tồn tại nhiều quy định dễ làm phát sinh thất thoát đất đai, tham nhũng… Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam Trần Ngọc Hùng cho biết: Về vấn đề thu hồi đất quy định tại Điều 62 là rất “thoáng”, tạo ra nhiều kẽ hở cho việc tùy tiện của địa phương, tạo cơ chế xin - cho, hay dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp đầu tư “lách luật”, “chạy dự án” vào các khu “đất vàng”, đất trống để được nằm trong diện thu hồi. Trong khi đó thiếu hẳn quy chế công khai, minh bạch, dân chủ, giám sát của cộng đồng, đa số trường hợp thực hiện theo cơ chế xin - cho không đấu thầu gây tổn thất rất lớn, tạo điều kiện cho tham ô, tham nhũng và lợi ích nhóm…

Bảo Hân

tin cùng chuyên mục

 
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Có thể trình nhiều phương án sửa đổi Hiến pháp(16-05-2013)
  • Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Có thể trình nhiều phương án sửa đổi Hiến pháp(16-05-2013)
  • Chủ tịch Quốc hội: Lạm phát “quá tốt” do điều hành dở(15-05-2013)
  • Đừng để bị chi phối khi bỏ phiếu(13-05-2013)
  • Bỏ phiếu tín nhiệm 49 lãnh đạo cao cấp(13-05-2013)
  • Cán bộ cao cấp cần tiêu chuẩn gì?(11-05-2013)
  • Từ thực tiễn cuộc sống đến việc sửa đổi Luật Đất đai – Bài 4: Chưa bịt kín các kẽ hở của Luật 2003(09-05-2013)
  • Sẽ lập tòa án hiến pháp?(08-05-2013)
  • Báo chí và cơ quan điều tra có những kênh điều tra riêng(07-05-2013)
  • 30 ngàn tỷ nên dành giải cứu người nghèo(07-05-2013)
  • “Đề xuất của Bộ Công an sẽ dấy lên sự lo ngại trong dân”(07-05-2013)
  • Đề xuất sửa Điều 7 Luật Báo chí: Chỉ nên giao quyền cho một cơ quan(07-05-2013)
  • Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: Phóng viên điều tra sẽ bị “vặt bớt tay chân”(05-05-2013)
  • Hội đồng Hiến pháp – lựa chọn chính trị an toàn?(04-05-2013)
  • Đề xuất “C.A có quyền yêu cầu báo chí tiết lộ nguồn tin” bị phản ứng(04-05-2013)
  • Lựa chọn tên nước không thể chỉ bằng tình cảm(03-05-2013)
  • ‘Một m2 đất lúa chuyển đổi cũng phải xin Thủ tướng’(26-04-2013)
  • Từ thực tiễn cuộc sống đến việc sửa đổi Luật đất đai – Bài 3: Muôn hình vạn trạng tham nhũng tập thể trong quản lý đất đai(24-04-2013)
  • Lấy phiếu tín nhiệm: Đừng để ‘hòa cả làng’(23-04-2013)
  • Đã đến lúc cần giáo dục liêm sỉ(23-04-2013)