Thứ ba, ngày 22/01/2019 12:34:13 ĐT:(08) 3932 0692 - 3932 1636 - Fax: (08) 3932 5247 Email: hoiluatgiatvpl@gmail.com

Kỳ vọng từ một cuộc giám sát


Cập nhật: 6h11' ngày 09/01/2019


 08:02 | 08/01/2019

Đoàn giám sát của QH về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị từ khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực đến hết năm 2018 đã bắt đầu làm việc với các địa phương, trước tiên ở phía Nam. Gần hai tháng trước, trong phiên họp toàn thể lần thứ nhất của Đoàn giám sát, Phó Chủ tịch QH Phùng Quốc Hiển nói rằng, chuyên đề giám sát này nhận được sự quan tâm đông đảo của nhân dân, cử tri và điều này đặt ra trách nhiệm nặng nề đối với Đoàn. Ông cũng cho biết, các Đoàn công tác sẽ xuống tận quận, phường, nhất là các điểm “nóng”, để có thể đánh giá chính xác và trung thực, không tô hồng cũng không bôi đen tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai trên thực tế.

Đất đai đô thị thực sự đang có quá nhiều điều ngổn ngang, thậm chí từ khái niệm, tên gọi. Theo số liệu mới nhất của Bộ Xây dựng, tính đến hết năm 2018 cả nước có 819 đô thị (tăng 6 đô thị so với năm 2017). Vậy nhưng hiện nay trong phân loại đất quốc gia, chúng ta mới chỉ có 2 loại là đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp.

Bởi vậy có ý kiến cho rằng về mặt luật pháp, chúng ta chưa có một khái niệm về đất đô thị. Tổng cục Thống kê cũng mới chỉ thống kê dân số đô thị mà không hề có thống kê đất đô thị!

Ở đô thị, mỗi tấc đất là một tấc vàng nhưng hiệu quả sử dụng còn rất thấp, gây lãng phí rất lớn. Dễ thấy nhất là nhiều đất ở đô thị đang để hoang hóa. Hàng vạn ngôi nhà liền kề, biệt thự vườn không nhà trống. Tỷ lệ lấp đầy các chung cư còn thấp, hoặc không có người ở, hoặc vì nhiều lý do chủ đầu tư chỉ xây thô không hoàn thiện, hoặc đất chia lô để đấy không triển khai xây dựng… Trong khi đó, đất ở các khu nội đô cũ đang được sử dụng tùy tiện. Nhiều nhà máy, xí nghiệp gây ô nhiễm công sở phải di dời ra khỏi nội đô đã biến thành các dự án nhà ở siêu lợi nhuận, trong khi thiếu đất làm hồ điều hòa, vườn hoa, trường học. Nhiều bệnh viện trung tâm đã quá tải lại được cấp phép cấp kinh phí xây mở rộng dẫn đến dồn bệnh nhân, người nhà bệnh nhân vào trung tâm thành phố, gây quá tải hệ thống hạ tầng.

Đặc biệt, đất đai nói chung và đất vàng ở các đô thị nói riêng đã và đang trở thành nguồn lợi béo bở nhất, dễ dàng nhất cho tham nhũng, đồng thời trở thành vùng trũng của khiếu kiện.  

Cuộc chạy đua nâng loại đô thị rõ ràng dẫn tới mở rộng ranh giới đô thị thiếu hợp lý. Một báo cáo đánh giá đô thị Việt Nam của Ngân hàng Thế giới cho rằng nguy cơ hàng đầu của quy hoạch đô thị Việt Nam là không dựa trên nhu cầu thực tế. Mật độ dân số đô thị nước ta hiện rất thấp, đạt 2.100 người/km2 - bằng 1/5 các nước châu Á. Tỷ lệ lập quy hoạch chi tiết  xây dựng đô thị tính hết năm 2018 cũng chỉ đạt khoảng 39% (tăng 2% so với năm 2017). Ðây là một trong những lỗ hổng dẫn đến cơ chế xin - cho hết sức tùy tiện trong cấp phép xây dựng.

Nhìn lại tiến trình phát triển, quy hoạch các đô thị ở Việt Nam có thể thấy rõ sự can thiệp của các nhà đầu tư vào quy hoạch đất đai nói chung, và quy hoạch đô thị nói riêng. Có vị chuyên gia nói rằng, không phải người Việt không đủ thông minh để lập quy hoạch, hay không đủ tiền thuê các nhà lập quy hoạch hàng đầu thế giới, mà vấn đề là người Việt không có công cụ pháp lý hữu hiệu để hiện thực hóa quy hoạch lý tưởng trước sự xâu xé của lợi ích nhóm.

Với những ngổn ngang như vậy, cử tri ký thác nhiều kỳ vọng vào chuyên đề giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị của QH, đặc biệt trong bối cảnh Luật Đất đai sắp được sửa đổi. Sau khi có được một bức tranh chính xác và trung thực về đất đai đô thị, cử tri mong chờ QH sẽ đề xuất nhiều giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực vô giá nhưng có hạn này.

Hà Lan

tin cùng chuyên mục