Chủ nhật, ngày 21/10/2018 06:10:59 ĐT:(08) 3932 0692 - 3932 1636 - Fax: (08) 3932 5247 Email: hoiluatgiatvpl@gmail.com

Vụ án Cố ý làm trái tại Tổng Công ty Cà phê Việt Nam Bài 1: Đã thấu tình, đạt lý?


Cập nhật: 4h46' ngày 09/08/2018



09:26 | 08/08/2018
Qua 2 lần xét xử, Tòa án Nhân dân TP Hồ Chí Minh trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung vì các bị cáo kêu oan và có nhiều tình tiết cần được làm rõ. Ngày 18.4.2018, Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm đã tuyên xử ông Nguyễn Nhật 11 năm tù, ông Nguyễn Công Hoàng 12 năm tù. Hai bị cáo có nghĩa vụ bồi thường hơn 24 tỷ đồng cho Tổng công ty Cà phê Việt Nam với tội danh Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.

Buộc tội “Cố ý làm trái”…

Tổng Công ty Cà phê Việt Nam (sau đây gọi tắt là TCT) là Công ty TNHH MTV do Nhà nước làm chủ sở hữu, có 16 chi nhánh hạch toán phụ thuộc, trong đó có Công ty Kinh doanh Tổng hợp Vinacafe Quy Nhơn (Vinacafe Quy Nhơn) và Trung tâm xuất nhập khẩu Vinacafe (Trung tâm XNK). Các chi nhánh này, do Nhà nước sở hữu 100% vốn, hoạt động theo quy chế quản lý tài chính, kinh doanh và ủy quyền của TCT.

Năm 2010, kinh tế trong nước bị ảnh hưởng trầm trọng từ khủng hoảng kinh tế thế giới, nguồn cung ngoại tệ khan hiếm, TCT, Vinacafe Quy Nhơn, Trung tâm XNK cùng một số đơn vị trực thuộc đã có rất nhiều cuộc họp tìm phương án nhằm giải quyết khó khăn chung. Hợp đồng 01 được ký kết giữa Trung tâm XNK và Vinacafe Quy Nhơn nhằm tháo gỡ những khó khăn trên. Theo đó, Vinacafe Quy Nhơn chuyển trước tiền VNĐ cho Trung tâm XNK thực hiện thu mua cà phê và xuất khẩu. Sau khi xuất khẩu, nguồn ngoại tệ thu về được Trung tâm chuyển lại về cho Vinacafe Quy Nhơn thông qua BIDV Bình Định.

Cáo trạng số 21/VKSTC-V3 ngày 30.5.2017 của VKSNDTC cho rằng: Ngày 3.8.2010, Nguyễn Nhật (Giám đốc Vinacafe Quy Nhơn) và Nguyễn Công Hoàng (khi đó là Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cà phê Việt Nam, kiêm Giám đốc Trung tâm XNK) đã ký Hợp đồng vay vốn số 01/10 TTXNK-VNQN (HĐ 01) với nội dung: Trung tâm XNK (bên A) vay của Vinacafe Quy Nhơn (bên B) số tiền 50 tỷ đồng, để thu mua cà phê, lãi suất vay 13%/năm, sẽ được trả sau khi thanh lý hợp đồng; thời hạn vay theo kế hoạch thu mua và xuất khẩu cà phê của bên A. Thực hiện hợp đồng này, trong thời gian từ ngày 3.8.2010 đến 12.11.2010 Trung tâm XNK đã gửi cho Vinacafe Quy Nhơn 9 giấy đề nghị chuyển tiền có tổng giá trị là 124 tỷ đồng và Vinacafe Quy Nhơn đã ký 21 ủy nhiệm chi, chuyển cho Trung tâm XNK 116,8 tỷ đồng từ ngày 4.8.2010 đến 15.11.2010. Trung tâm đã chuyển trả nợ cho Vinacafe Quy Nhơn tổng cộng 19 lần với tổng số tiền 71,7 tỷđồng tiền gốc, chưa trả lãi; còn nợ Vinacafe Quy Nhơn tiền gốc là 45.016.620.000 đồng. Tính đến thời điểm xét xử còn dư nợ gốc là 36.105.246.824 đồng, không có khả năng thu hồi.

Trong toàn bộ quá trình tố tụng, các bị cáo đều cho rằng không tự ý thực hiện việc luân chuyển vốn, mà có sự chỉ đạo và đồng ý của TCT. Cụ thể theo Giấy xác nhận của ông Lê Thế Hệ, nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV cà phê Iagrai - người trực tiếp tham gia cuộc họp ngày 27 - 28.7.2010 tại văn phòng TCT Cà phê Việt Nam, số tiền trên 36 tỷ đồng Trung tâm XNK chưa chuyển trả hết cho Vinacafe Quy Nhơn là do ông Nguyễn Công Hoàng đã dùng 21 tỷ đồng để trả nợ hộ TCT như: Khoản nợ của Vinacafe Sài Gòn: 11 tỷ đồng trả Doanh nghiệp tư nhân Đông Hải; 1 tỷ đồng và trả Ngân hàng NN - PTNT chi nhánh Sài Gòn: 10 tỷ đồng; khoản trả Techcombank TP Hồ Chí Minh cho khoản nợ của công ty XNK Cafe Đà Lạt: 10 tỷ đồng, tạo điều kiện cho TCT có thể tiếp tục bảo lãnh vay vốn, giúp ổn định kinh doanh. Ngoài ra, hồ sơ vụ án cho thấy, Vinacafe Đà Lạt (thời điểm năm 2010 cũng là đơn vị hạch toán phụ thuộc và hiện nay là doanh nghiệp (TCT có cổ phần chi phối là: 65,51% và Công ty CP Bamboo Capital là 34,23%) còn nợ Trung tâm gần 17 tỷ đồng. Cam kết, kế hoạch trả nợ giữa Vinacafe Đà Lạt - Trung tâm XNK - Vinacafe Quy Nhơn đã được TCT phê duyệt. Hiện, Vinacafe Đà Lạt vẫn hoạt động kinh doanh bình thường, khoản nợ vẫn đang được tiếp tục thanh toán. Điều này có nghĩa là dòng tiền đó vẫn trong vòng luân chuyển nội bộ TCT chứ không hề thất thoát.

Tuy nhiên, cáo trạng khẳng định ông Nguyễn Công Hoàng và ông Nguyễn Nhật phạm tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng”. Bản án số 118/2018/HS-ST ngày 18.4.2018 của TAND TP Hồ Chí Minh tuyên bị cáo Nguyễn Công Hoàng 12 năm tù, bị cáo Nguyễn Nhật 11 năm tù, hai bị cáo có nghĩa vụ liên đới bồi thường hơn 24 tỷ đồng cho TCT. TAND TP Hồ Chí Minh dựa vào các chứng trong vụ án còn khập khiễng, mâu thuẫn, chưa được xem xét, thẩm tra đúng mức. Đơn cử Hội đồng xét xử (HĐXX) dựa vào nội dung Bản giải trình ngày 2.2.2018 gửi VKSNDTC và Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an của Ngô Minh Nam, Giám đốc Vinacafe Đà Lạt rằng do hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty CP XNK Cà phê Đà Lạt lâm vào thua lỗ trong hai năm 2016, 2017 và khẳng định Vinacafe Đà Lạt không có khả năng trả nợ Trung tâm XNK để kết luận khoản nợ của Vinacafe Đà Lạt bị thất thoát là mâu thuẫn với lời khai của chính ông Ngô Minh Nam tại phiên tòa ngày 16.1.2018 khẳng định khi xây dựng phương án cổ phần Vinacafe Đà Lạt, cả 5 thành viên đều nhất trí sẽ trả nợ Trung tâm XNK.

Chưa chứng minh được thất thoát?

Việc ký kết Hợp đồng 01 là giải pháp được lựa chọn để khắc phục những khó khăn trước mắt, phát huy được sức mạnh nội bộ để tháo gỡ khó khăn cho cả TCT. Thực tế cũng đã chứng minh đây là một giải pháp đúng đắn. Trong năm 2010, Vinacafe Quy Nhơn và Trung tâm XNK đều hoàn thành vượt mức chỉ tiêu, kế hoạch đề ra. Lợi nhuận trong năm mà Vinacafe Quy Nhơn đạt được là 28.441.568.348 đồng lợi nhuận Trung tâm XNK đạt được là: 8.583.818.162 đồng.

Trong thực tế hoạt động kinh doanh (thông qua các Báo cáo tài chính được báo cáo định kỳ lên TCT) cũng như hồ sơ vụ án thể hiện, thời điểm giữa năm 2010, Trung tâm XNK lâm vào tình trạng khó khăn về vốn. Khi nhận được nguồn tiền từ Vinacafe Quy Nhơn, Trung tâm XNK đã sử dụng thu mua cà phê, xuất khẩu. Ngoài ra, Trung tâm XNK đã thực hiện nghĩa vụ trả nợ thay cho TCT và các chi phí là gần 21,5 tỷ đồng. Cụ thể, trả thay Công ty XNK cà phê Đà Lạt tại Ngân hàng Techcombank là 10 tỷ đồng (đây là khoản nợ của Vinacafe Đà Lạt - đơn vị hạch toán phụ thuộc của TCT, đã được TCT bảo lãnh vay vốn tại ngân hàng); trả nợ thay Vinacafe Sài Gòn là 11 tỷ đồng (đây là khoản nợ 10 tỷ của Vinacafe Sài Gòn với Ngân hàng Agribank chi nhánh Sài Gòn - ngày 23.7.2010 khoản nợ này đã chuyển bên vay từ Vinacafe Sài Gòn chuyển sang TCT và 1 tỷ trả cho DN tư nhân Đông Hải); trả lương khoảng 250 triệu đồng; chi phí xuất nhập khẩu khoảng 220 triệu đồng.

Hơn nữa, đến nay số tiền mà Trung tâm XNK chưa hoàn trả cho Vinacafe Quy Nhơn hoàn toàn có khả năng và có cơ sở để thu hồi. Cụ thể, từ sau khi khởi tố vụ án, Trung tâm vẫn thừa nhận công nợ còn thiếu, vẫn tiếp tục hoàn trả cho Vinacafe Quy Nhơn gần 9 tỷ đồng và Trung tâm XNK vẫn hoạt động bình thường, kinh doanh có lãi (Báo cáo tài chính của Trung tâm đến tháng 9.2016). Ngoài ra, Vinacafe Đà Lạt có nghĩa vụ phải trả Trung tâm hơn 17 tỷ đồng và đã lập phương án, cam kết kế hoạch trả nợ cho Trung tâm. Dựa trên kế hoạch trả nợ của Vinacafe Đà Lạt, Trung tâm XNK cũng đã có Văn bản cam kết sẽ trả nợ cho Vinacafe Quy Nhơn theo tiến độ trả nợ của Vinacafe Đà Lạt. Ngay tại phiên tòa sơ thẩm ngày 16 - 17.1.2018, Hội đồng xét xử đã nhận được Công văn số 31/TCKT-CTY/2017 và Ủy nhiệm chi ngày 29.12.2017 với nội dung Vinacafe Đà Lạt tiếp tục trả Trung tâm XNK 100.000.000 đồng. Tất cả các phương án, kế hoạch, tiến độ trả nợ giữa các đơn vị đã được TCT phê duyệt bằng văn bản (Công văn 627-TCT-TCKT ngày 10.8.2016 về việc “thanh toán công nợ nội bộ”). 

Nhóm PV

tin cùng chuyên mục